In mijn linker oor hoor ik weer eens een zeurtje om eten. Ik moet toegeven dat ik toch wat geschrokken ben van de uitspraak die het voedingscentrum deed in mijn vorige column over het belonen van eten en de daarop volgende vergrote kans op overgewicht op latere leeftijd. Ik ken mensen die hebben geleden onder ernstige obesitas en het heftige en pijnlijke (pest)verleden dat erbij hoort. Een lot dat je niemand gunt. Een ziekte die onderschat wordt door de maatschappij en een soort ‘ eigen schuld dikke bult’ stigma heeft of erger; beticht wordt van het hebben van geen wilskracht. Maar is dat ook zo? Heeft wilskracht ook maar íets te maken met afvallen?
Liever Danoontjes dan boontje dus
Professor Vangoitsenhoven (endocrinoloog in de obesitaskliniek van UZ Leuven) schrijft dat ons lichaam erop is voorzien om suiker- en vetrijk voedsel te verkiezen boven ‘gezonder’ eten. Liever Danoontjes dan boontjes dus. ‘Is dat alles?’ Ik hoor het je denken. Want als dat zo is, heeft het ergens ook wel weer met wilskracht te maken. Maar er is meer..
Ons lieve lichaam streeft er namelijk naar het hoogste gewicht dat je ooit had weer te evenaren. Niet gek eigenlijk, als je bedenkt dat we heel vroeger moesten jagen voor ons eten en je niet wist wanneer je je volgende maaltijd met een knuppel bij elkaar wist te sprokkelen. Heel handig die reserves opbouwen toen, nu niet meer zo. Zeker niet wanneer je hongerhormonen zelfs een jaar na het afvallen verhoogd blijven in je bloed.
Het verklaart dan ook waarom veel mensen er best makkelijk in slagen om een aantal kilo’s af te vallen maar vervolgens weer gaan jojo-en en de verloren kilo’s inclusief rente weer aankomen. Dat is dus geen kwestie van wilskracht want op meerdere fronten werkt je lijf je behoorlijk tegen.
Extra vetcellen
Naast dat je hongerhormoon je nog lang blijft pesten nadat je bent afgevallen, spelen het aantal opgebouwde vetcellen tot je 20e levensjaar ook een grote rol. Tot je 20e levensjaar kan je lichaam extra vetcellen opslaan. Dus overgewicht in je kindertijd maakt het moeilijker om als volwassene slank te blijven doordat er simpelweg meer vetcellen te vullen zijn. Heel wat fysiologische redenen waardoor afvallen heel erg bemoeilijkt wordt voor sommige onder ons.
Plassen springen
Inmiddels hebben de kinderen hun jasjes aangedaan en lopen ze buiten in de regen te stampen in de plassen en te jagen achter Lilly de poes. Ik loop naar de koelkast en gooi de laatste twee Danoontjes weg. Mijn les is dat wilskracht echt niet altijd ten grondslag ligt aan het niet kunnen afvallen. Wél heeft mijn opvoeding van de kinderen hier alles mee te maken.
In plaats van een Danoontje pak ik na het eten ook mijn jas, om nog wat plassen mee te pakken met de kinderen.